Dil ve Konuşma Terapisi Nedir?

Dil ve konuşma terapisi, her yaş grubunda ortaya çıkabilecek dil ve konuşma bozukluklarının tedavisine verilen addır. Genel kanının aksine dil ve konuşma terapisi sadece çocuklara uygulanan bir tedavi biçimi değildir. Her yaşta dil ve konuşma ile ilgili problemlerle karşılaşılabilir. Bu problemlerin tedavisinde de dil ve konuşma terapisinin uygunluğu araştırılır.

Çocuklarda Dil ve Konuşma Terapisi

Çocuklarda dil ve konuşma terapisine genelde çocuk 3 veya 4 yaşına geldiğinde ama konuşma eylemi henüz başlamadığında çocuğun konuşamama nedeni araştırılır. Eğer çocuğun konuşamama nedeni altında fiziksel bir sorun yatmıyorsa dil ve konuşma terapisine başvurulabilir. Dil ve konuşma terapisine başvurmak için tek neden elbette ki konuşamamak değildir. Konuşamamanın yanı sıra kekelemek, bazı sesleri çıkaramayan ya da birbirinin yerine kullanan çocuklarda da bu terapiye başvurulabilir. Bunun yanı sıra telaffuz etmede, kelimeyi berrak bir şekilde söylemede problem yaşayan çocukların dil ve konuşma terapisine olan ihtiyacı daha azdır. Ayrıca öğrenme bozukluğuna sahip olan çocuklarda, disleksi gibi, otizm ve down sendromlu çocuklarda dil ve konuşma terapisi çok önemlidir. 

Konuşmak yaşamamızın en temel aktivitelerinden biridir. Ayrıca normal yaşıtlarına göre konuşma becerileri geride kalmış bir çocuğun kendine olan güveni ciddi şekilde zedelenebilir. Bu gibi durumların önüne geçmek için çocuğun gelişiminin takibi iyi yapılmalıdır. Dahası dil ve konuşma terapisine başvuruyu geciktirmemek gerekmektedir. Çocuğun konuşamama problemi zamanla düzelir diye geçiştirilmemeli, erkenden harekete geçilmelidir. Dil ve konuşma terapisini etkinliği konuşma gecikmesi yaşayan çocuklarda, zihinsel yetersizlik yaşayan çocuklarda da yapılan araştırmalarca kanıtlanmıştır.

Yetişkinlerde Dil ve Konuşma Terapisi

Yetişkinlerde dil ve konuşma terapisine başvurma durumu birçok sebepten kaynaklanıyor olabilir. Bu sebepler genellikle yetişkinin hayatına sonradan giren durumlarla bağlantılıdır. Örneğin fiziksel bir kaza geçiren bir yetişkinin beyninin bazı kısımları hasar görünce, felç olunca konuşmasında bozukluklar görülebilir. Bunun yanında yetişkinde var olan başka bozukluklar; sesleri yutma, ses çatlaması, bazı sesleri yanlış söyleme ve söyleyememe gibi durumlarda da dil ve konuşma terapisine başvurulabilir. Yetişkinlerde kekemelik, telaffuz bozuklukları, hızlı ya da yavaş konuşma durumlarında da dil ve konuşma terapisine başvurulabilir. 

Dil ve Konuşma Terapisi

Konuşma Bozukluklarının Belirtileri

Konuşma bozuklukları bazen fiziksel durumlardan ötürü ortaya çıkabilir. Örneğin ağız içerisinde bazı problemler, dilaltı bağı problemi, çene kasıyla ilgili problemler, sinir sistemi zedelenmesi, görme – işitme – zihinsel yetersizlikler gibi). Ayrıca konuşamama sebeplerinin temelinde psikolojik belirtiler de yatıyor olabilir. Çocuğun gelişim döneminde bir bölümüne fikse olması, aile içi huzursuzluklar gibi durumlar da çocuğun konuşma problemlerini oluşturabilir veya tetikleyebilir. Fiziksel bir bozukluğun var olmadığı bu durumlarda konuşma bozuklarının bazı belirtileri şunlardır;

  • Çocuğun sosyal olarak izole olması
  • Etrafında farklı dillerde konuşan kişilerin varlığı
  • Çocuğun karakteristik özellikleri, içe dönük olmak gibi
  • Dilin yanlış öğretilmesi
  • Sosyoekonomik sorunlar, savaş ve göç gibi
  • Çocuğun şefkat ve sevgi ihtiyacının giderilmemesi
  • Çocuğa kendini açıklama fırsatı verilmeden ihtiyaçlarının giderilmesi
  • Çocuğa ilgisiz kalmak, ihmalkâr davranmak
  • Çocuğun etrafına konuşmasını tetikleyecek uyaranların az olması.

Dil ve Konuşma Terapisinin İlgilendiği Bozukluklar

  • Geciken dil ve konuşma: Çocuğun normal gelişiminde 1 yaşında tek sözcükle iletişim kurması, 1,5-2 yaşında iki kelimeyi bir araya getirip cümle kurabilmesi ve 2,5 yaşından itibaren de üç kelimeli cümleler kurması beklenir. Bu gelişim sürecinin dışında olan, yaşı ilerlemesine rağmen konuşamayan çocuklar en sık başvurulan nedenlerden biridir.
  • Öğrenme bozuklukları: Disleksi, disgrafi, diskalkuli. Bu bozukluklara sahip olan çocuklarda okuduğunu, dinlediğini anlamama ve karmaşık cümle kurmada problemler yaşanabilir. 
  • Kazanılmış dil bozuklukları: Beyin hasarı, afazi. Daha öncede bahsedildiği gibi bu durumların edinilmesiyle önceden sorun yokken bireyde dil ve konuşma bozuklukları ortaya çıkabilir. 
  • Artikülasyon ve fonolojik bozukluklar: Artikülasyon bozukluğu kelimede harfleri yanlış söylemeyle ilişkilendirilebilir. Fonolojik bozukluk ise dil bilgisini edinme bozukluğudur. Yani çocuk konuşurken dilin yapısında bozukluklar görülür.
  • Ses bozuklukları: Bireyin ses kalitesinin yaşına ve cinsine uygun olmaması durumudur.
  • İşitmeye bağlı dil ve konuşma bozuklukları
  • Sendromlara bağlı dil ve konuşma bozuklukları
  • Yutma bozuklukları
Dil ve Konuşma Terapisi

Dil ve Konuşma Terapisi Süreci

Terapi sürecindeki ilk adım değerlendirme seansıdır. Çocuğun veya bireyin durumu araştırılarak dil ve konuşma bozukluğunun nedeni araştırılır. Bu süreç terapistin bireyi ve ailesinin gözlemlemesini, detaylı vaka öyküsünün alınmasını kapsar. Öngörülen bozukluğun kesin tanısı için standart testeler ve ölçümler içerir. Bu kısımdan ortaya çıkan bilgilerle beraber bireye/çocuğa uygun bir tedavi planı çizilir.  

Dil ve konuşma terapisi almak için kurumumuza başvurarak uzmanlarımızdan danışmanlık alabilirsiniz.

Asel Kurt

KAYNAKÇA

Enderby, P., & Emerson, J. (1996). Speech and language therapy: does it work?. BMJ, 312(7047), 1655-1658.

Goorhuis-Brouwer, S. M., & Knijff, W. A. (2003). Language disorders in young children: when is speech therapy recommended? International Journal of Pediatric Otorhinolaryngology, 67(5), 525–529.

Pearson, V. (1995). Speech and language therapy: is it effective? Public Health, 109(2), 143–153.

Neden Biz?

Danışan, toplum ve eğitim odaklı çalışmalar yürüten multidisipliner bir merkez olan Dünya Danışmanlık ve Psikoloji Merkezi Uzman Klinik Psikolog/Psikoterapist Fundem Ece tarafından kuruldu.

Danışmanlık ve psikoloji faaliyetlerimizle toplumun çekirdeğini oluşturan çocuk, genç ve yetişkin bireylere, çift ve ailelere destek sunuyoruz.

Randevu talepleriniz için bizimle aşağıdaki WhatsApp butonları üzerinden veya doğrudan iletişime geçebilirsiniz.

Nişantaşı Şubemiz

Pendik Şubemiz

Kadıköy Şubemiz